Ο καθηγητής που «μίλησε» με τον Πλάτωνα
Της Ρούλας Γεωργακοπούλου

(08.12.2012)
Ο ελληνιστής καθηγητής του Κέμπριτζ και πρώτος κάτοχος της έδρας Α. Γ. Λεβέντη για τον Ελληνικό Πολιτισμό θα συναντήσει το αθηναϊκό κοινό το πρωί της Τετάρτης στην κεντρική αίθουσα του Πανεπιστημίου ΠΟΛ ΚΑΛΤΡΕΤΖ. Ειδικός στην αρχαία Σπάρτη, συμμετέχει σε ημερίδα για την Ακαδημία Πλάτωνος Αθηνών, στο συνέδριο με θέμα Ακαδημία Πλάτωνος: Τεκμήρια και ιστορικές μαρτυρίες . Βαθύς γνώστης της αρχαίας Ελλάδας, θεωρείται παγκοσμίως ο πιο σημαντικός ειδικός στην ιστορία των Σπαρτιατών.
Πόσο εύκολα θα έπαιρνε χρηματοδότηση η Ακαδημία του Πλάτωνα στη σημερινή Αγγλία Ο αντισυμβατικός ιστορικός ανταποκρίθηκε με χιούμορ στην ερωτησή μας: Τι σύμπτωση! Ο υπουργός Οικονομικών Τζορτζ Οσμπορν αυτές τις μέρες θα εκφωνήσει το φθινοπωρινό του διάγγελμα. Το βασικό μήνυμά του θα είναι: "λιτότητα". Δηλαδή, το δημόσιο χρήμα θα δοθεί με μεγάλη φειδώ και αποκλειστικά για την υγεία και την πρόνοια. Όχι πάντως για την ανώτερη εκπαίδευση. Εάν η Ακαδημία του Πλάτωνα είχε έναν πρακτικό πολιτικό σκοπό (και αυτό είναι το ερώτημα που Θέτω στο συνέδριο), τότε Θα μπορούσαμε ίσως να επιχειρηματολογήσουμε ότι αξίζει δημόσιας χρηματοδότησης. Αμφιβάλλω, όμως, εάν αυτό το επιχείρημα Θα είχε μεγάλη βαρύτητα για τον Τζορτζ Οσμπορν σήμερα.
Ο καθηγητής Κάλτρετζ δεν θα είναι ο μόνος που θα συνεισφέρει στον διάλογο με σκοπό τη δημιουργία ενός δικτύου έρευνας για τον ρόλο και την ιστορική πορεία της Ακαδημίας Πλάτωνος. Πολλοί διαπρεπείς ομιλητές Έλληνες και ξένοι θα συνεισφέρουν με τις ιδέες στο συνέδριο που έχει τεθεί υπό την αιγίδα του Προέδρου της Δημοκρατίας. Η Ακαδημία οφείλει το όνομά της στον ήρωα Ακάδημο. Τον 6 αιώνα π.Χ. ιδρύθηκε εκεί το ένα από τα τρία Γυμνάσια των Αθηνών. Ο Ιππίας έκτισε τον περίβολο, την δενδροφύτευσε ο Κίμων και την αποψίλωσε στους ρωμαϊκούς χρόνους ο Σύλλας. Ιδρύθηκε από τον Πλάτωνα και λειτούργησε ως κέντρο έρευνας και εκπαίδευσης από το 387 π.Χ. μέχρι την οριστική διάλυσή της από τον αυτοκράτορα Ιουστινιανό το 529 μ.Χ. Πάνω σ' αυτόν τον ιδανικό θεσμό, την αποτίμηση και τις σημερινές προοπτικές του, θα ρίξουν τη ματιά τους οι ειδικοί αλλά και όσοι ακροατές οδηγηθούν εκεί, από τις 12 έως τις 16 Δεκεμβρίου.
H ομιλία του Πολ Κάλτρετζ φαίνεται ότι συγκεντρώνει το μεγαλύτερο ενδιαφέρον, και όχι άδικα. ΣΠΑΡΤΙΑΤΗΣ . Ο γνωστός ιστορικός είναι απόφοιτος του Κολεγίου Σεντ Πολ όπου γίνονται δεκτά υψηλής νοημοσύνης αγόρια ηλικίας 13 18 ετών, καθώς και του New College της Οξφόρδης ενώ μαθήτευσε πλάι στον de Ste Croix, τον μεγάλο βρετανό ερευνητή της κλασικής αρχαιότητας. Ολοκλήρωσε το διδακτορικό του για την αρχαιολογία και την ιστορία της πρώιμης Σπάρτης με την εποπτεία του καθηγητή σερ Τζον Μπόρντμαν και δίδαξε διαδοχικά στο ίδιο πανεπιστήμιο, στο περίφημο Trinity του Δουβλίνου και στο Warwick. Από τον Οκτώβριο του 1979 μετακινήθηκε στο Πανεπιστήμιο του Κέμπριτζ, ενώ παράλληλα είναι διευθυντής Κλασικών Σπουδών στο Clare College. Αναγνωρίζεται σε παγκόσμια κλίμακα ως ειδήμων για την αρχαία Αθήνα και τη Σπάρτη γι' αυτό τον περιγράφουν και ως λακωνόφιλο.
Συμμετέχει στη συντακτική επιτροπή τριών επιστημονικών περιοδικών και συνεργάζεται με τον εκδοτικό οίκο Ντάκγουερθ σε θέματα Αρχαίας Ελληνικής Ιστορίας. Είναι μέλος των Αρχαιόφιλων του Λονδίνου, διατηρεί ακαδημαϊκή σχέση με το Πανεπιστήμιο της Πελοποννήσου και έχει τιμηθεί από την Ελληνική Πολιτεία με το παράσημο του Χρυσού Σταυρού του Τάγματος Αριστείας. Οι συμπατριώτες του επωφελήθηκαν από την αυθεντία του σε χώρους πολύ ευρύτερους. Το BBC απευθύνθηκε σ' αυτόν για την τεκμηρίωση της σειράς Οι Έλληνες , ενώ το Channel 4 ζήτησε την συμβολή του για τη σειρά Οι Σπαρτιάτες με τη δημοφιλή παρουσιάστρια, ιστορικό και συγγραφέα Μπέτανι Χιουζ. Τα έργα του δεν είναι άγνωστα στο ελληνικό αναγνωστικό κοινό, ΕΙΠΕ Πρέπει να συνειδητοποιήσουμε ότι με τον όρο Ιστορία εννοούμε μια αυθεντικά αντικειμενική έρευνα για να διαπιστώσουμε την αλήθεια για όσα συνέβησαν στο παρελθόν και όχι μια απόπειρα να γίνει πολιτική ή θρησκευτική ή άλλου είδους προπαγάνδα με βάση τις παλιές προκαταλήψεις αφού πολλά έχουν κυκλοφορήσει από γγωστούς οίκους. Από τις πιο σημαντικές εργασίες του είναι το βιβλίο Οι Έλληνες εικόνες του εαυτού και των άλλων το οποίο κυκλοφορεί στα ελληνικά σε μια εξαιρετικά επιμελημένη έκδοση από τον οίκο Αλεξάνδρεια. Στο βιβλίο του η αρχαιοελληνική πολιτική σκέψη στην πράξη , που κυκλοφορεί από τις (εκδόσεις Λιβάνη), επικαιροποιεί την αρχαιοελληνική έννοια της πόλης ερευνώντας την επίδραση των αρχαίων θεσμών στα σύγχρονα δημοκρατικά πολιτικά συστήματα. Η έννοια της πόλης κράτους καταλαμβάνει μεγάλο μέρος του έργου του.
Η αγορά ως τόπος συνάθροισης της πόλης και η ακρόπολις ήταν δύο συμβιωτικοί κόμβοι της αρχαίας ελληνικής πολιτικής δικτύωσης λέει. Τα συλλογικά όργανα των Ελλήνων πολιτών ασκούσαν την εξουσία διαδοχικά. Η πολιτική ήταν ένα πεδίο λειτουργιών που βρισκόταν υπό διαρκή διαπραγμάτευση . Ο συγγραφέας στο ίδο βιβλίο ανιχνεύει την προσωπικότητα του Σωκράτη και προχωρεί σε ανατρεπτικά συμπεράσματα. Επιχειρεί την αναψηλάφηση της Δίκης του Σωκράτη με σύγχρονους όρους, για να συμπεράνει ότι αιτία της καταδίκης του δεν ήταν ο φθόνος των άλλων αλλά τα ολιγαρχικά του φρονήματα καθώς και ο αλαζονικός τρόπος με τον οποίον ο φιλόσοφος συγκρούστηκε με ισχυρά πολιτικό πρόσωπα της εποχής του. Γράφει σχετικά ο Πολ Κάλτρετζ: Η άποψη όμως ότι δεν ήταν ένοχος αλλά θύμα του νόμου του όχλου είναι λανθασμένη. Η αθηναϊκή κοινωνία έχοντας απαλλαγεί από αυτόν είχε αποκαθαρεί και είχε επιβεβαιώσει τον εαυτόν της .Ο Πολ Κάλτρετζ αγωνίστηκε για τη διατήρηση της διδασκαλίας των Αρχαίων Ελληνικών στα σχολεία της Βρετανίας μετά τον αποκλεισμό τους από το εκπαιδευτικό σύστημα τη δεκαετία του 1990 και με την ακαδημαϊκή δουλειά του προσπάθησε να αποκαταστήσει το κενό ενισχύοντας τις κλασικές σπουδές στα πανεπιστήμια.
Το ενδιαφέρον του για τον αρχαίο ελληνικό πολιτισμό δεν περιορίζεται στον κόσμο των ιδεών και των θεσμών αλλά επεκτείνεται και στα υλικά αγαθά τόυ κόσμου ετούτου. Είναι γγωστή n έρευνά του για τις οινοποιητικές γνώσεις των αρχαίων Ελλήνων. Στην πραγματεία του Αρχαία Ελλάδα: Η ιστορία ένδεκα πόλεων ο ιστορικός ανατρέπει την άποψη ότι η τέχνη της οινοποιίας διαδόθηκε στην Ευρώπη από τους Ετρούσκους και τους Ρωμαίους και μεταθέτει το βάρος της ζάλης και της απόλαυσης στους αρχαίους ημών προγόνους. Ούτε λίγο ούτε πολύ αποδεικνύει ότι το περίφημο γαλλικό κρασί Cotes du Rhone οφείλει την ύπαρξή του στην αμπελουργική και οινοποιητική δεινότητα των Φωκαέων, ιδρυτών της Μασσαλίας, οι οποίοι έφτασαν εκεί μέσω των εκβολών του ποταμού Ροδανού, αποίκισαν την περιοχή και χρησιμοποίησαν το ποτάμι σαν εμπορική οδό για τους αμφορείς με τον ζυμωμένο μούστο που παρήγαν. Το ποτό εκτιμήθηκε πολύ από τα κέλτικα φύλα και τη συνέχεια την μαντεύετε και μόνοι σας...

Πηγή: tanea.gr