ΘΕΜΑΤΙΚΟ ΠΕΔΙΟ: ΤΕΧΝΗ

 

1.1 ΘΕΜΑΤΙΚΕΣ ΕΝΟΤΗΤΕΣ

 

8.1 ΤΟ ΤΡΑΓΙΚΟ ΚΑΙ Η "ΤΡΑΓΩΔΙΑ". ΙΔΕΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΑΙΣΘΗΤΙΚΗ ΣΤΟ ΘΕΑΤΡΟ
8.2 ΧΟΡΟΣ: ΕΡΜΗΝΕΙΑ - ΧΩΡΟΣ – ΑΙΣΘΗΤΙΚΗ
8.3 Η ΕΒΔΟΜΗ ΤΕΧΝΗ ΑΠΟ ΤΙΣ ΑΠΑΡΧΕΣ ΤΗΣ ΜΕΧΡΙ ΣΗΜΕΡΑ
8.4 ΟΜΟΡΦΙΑ ΚΑΙ ΜΟΥΣΙΚΗ ΑΡΜΟΝΙΑ
8.5 WORKSHOP: ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΤΕΧΝΗΣ

 

1.2 ΣΚΟΠΟΣ

 

Το πρόγραμμα στο Θεματικό Πεδίο της Τέχνης προσβλέπει στη διεύρυνση και εμβάθυνση των γνώσεων των αποφοίτων Ανώτατης Εκπαίδευσης σε τέσσερις βασικούς τομείς της καλλιτεχνικής δραστηριότητας: θέατρο, χορό, κινηματογράφο, μουσική. Καθεμία από τις παραπάνω θεματικές θα μελετηθεί σε διαφορετικό χρονικό εύρος, όπως θα διευκρινιστεί παρακάτω.
Ειδικότερα, το πρόγραμμα επιδιώκει:

  • Να αναδείξει τα αισθητικά και ιδεολογικά ρεύματα που διαμόρφωσαν την καλλιτεχνική παραγωγή σε διάφορες εποχές.
  • Να συμβάλει στην κατανόηση των καλλιτεχνικών πρακτικών στην πρόοδο το χρόνου.
  • Να ενισχύσει την ικανότητα των εκπαιδευομένων να αντιλαμβάνονται τις αλληλεπικαλύψεις μεταξύ των διαφορετικών τομέων της καλλιτεχνικής δημιουργίας.
  • Να προωθήσει την κριτική σκέψη των εκπαιδευομένων απέναντι στα σύγχρονα πολιτισμικά ιδεώδη, αλλά και την κατανόηση των παρελθουσών πολιτισμικών καταβολών τους.
  • Να ενθαρρύνει τους εκπαιδευόμενους στην ανάπτυξη της δημιουργικότητάς τους.

 

1.3 ΕΙΔΙΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ

 

Οι εκπαιδευόμενοι που θα συμμετέχουν ενεργητικά στις διάφορες δραστηριότητες των μαθημάτων, μετά την ολοκλήρωση του προγράμματος, είναι σε θέση:

  • Nα διακρίνουν βασικές περιόδους, καθώς και τα κυριότερα είδη-σχολές της καλλιτεχνικής δημιουργίας στο θέατρο, το χορό, τον κινηματογράφο, τη μουσική.
  • Nα ταξινομούν τα παραπάνω είδη ως προς τα βασικά ιδεολογικά και αισθητικά χαρακτηριστικά τους.
  • Nα διακρίνουν και να αναγνωρίζουν τις σχέσεις συγγένειας μεταξύ των διαφόρων μορφών τέχνης (θέατρο, μουσική, κινηματογράφος, χορός).
  • Να αναπτύξουν επιχειρηματολογία αναφορικά με τη σύγχρονη καλλιτεχνική δραστηριότητα.
  • Να εφαρμόζουν τεχνικές καλλιτεχνικής δημιουργίας σε δικά τους project.

 

1.4 ΘΕΜΑΤΙΚΕΣ ΕΝΟΤΗΤΕΣ

 

Το εξειδικευμένο πρόγραμμα στο Θεματικό Πεδίο της Τέχνης περιλαμβάνει τις παρακάτω θεματικές ενότητες:

 

8.1 Το τραγικό και η τραγωδία. Ιδεολογία και αισθητική στο θέατρο.
Εκπαιδευτικός στόχος της ενότητας είναι η εξοικείωση των εκπαιδευομένων με βασικές έννοιες, δραματουργικές τεχνικές και η καλλιέργεια της δυνατότητάς τους να διακρίνουν και να κατατάσσουν έργα σε ιδεολογικά και αισθητικά ρεύματα. Η διαδικασία του μαθήματος, συμπληρωματικά προς τις εισηγήσεις των διδασκόντων, θα περιλαμβάνει προβολές φωτογραφικού υλικού και αποσπασμάτων από παραστάσεις και ανάγνωση ιστοριογραφικών πηγών πάνω στα οποία θα πραγματοποιείται συζήτηση κατά τη διάρκεια των μαθημάτων.
Η ενότητα αυτή διαρθρώνεται σε δύο επιμέρους ενότητες: 1) Το τραγικό και η Τραγωδία 2) Ιδεολογία και αισθητική στο Θέατρο. Η πρώτη υπό-ενότητα εξετάζει την αρχαία ελληνική τραγωδία, τόσο από ιστορική σκοπιά (εντοπισμός των απαρχών της δραματικής τέχνης ως φόρμας, ερμηνείας, εκφραστικών, αλλά και σκηνικών μέσων, κ.λ.π.), αλλά και ως προς τη μακρά διαδικασία αναβίωσής της από τον 19ο αιώνα μέχρι σήμερα. Η δεύτερη υπο-ενότητα εμβαθύνει σε ιδεολογικά και αισθητικά ρεύματα που επηρέασαν το θέατρο στην ελληνική και ευρωπαϊκή επικράτεια από τον 16ο αιώνα μέχρι σήμερα, όπως π.χ. το μουσικό θέατρο.

 

8.2 Χορός: ερμηνεία - χώρος - αισθητική
Στην ενότητα αυτή, αποτελεί μια αναδρομή σε αισθητικά και ιδεολογικά ρεύματα που επηρέασαν το χορό ως κινησιολογία και χορογραφία από τις αρχές του 20ού αιώνα μέχρι σήμερα.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στον σύγχρονο χορό ως ρήξη με την παράδοση του κλασικού μπαλέτου, ως μεταβολή στην κινησιολογία και τη χρήση του χώρου, ως συγκερασμός παραδοσιακών χορών, τέχνης των ελληνικών κλασικών χρόνων αλλά και "κοινωνικών" χορών. Εκπαιδευτικός στόχος για αυτήν την ενότητα είναι η διεύρυνση της αντίληψης των εκπαιδευομένων για την τέχνη του χορού, όχι μόνο ως θέαμα, αλλά ως κοινωνική αναφορά. Η διαδικασία του μαθήματος θα είναι βασισμένη στις εισηγήσεις, σε βιωματικά σεμινάρια και την προβολή οπτικο-ακουστικού υλικού από παραστάσεις χορού.

 

8.3 Η έβδομη τέχνη από τις απαρχές της μέχρι σήμερα.
Η συγκεκριμένη ενότητα ερευνά τα αισθητικά χαρακτηριστικά του κινηματογραφικού έργου τέχνης. Εστιάζει στις αισθητικές αξίες του κινηματογράφου σε συνάρτηση με τις τεχνικές δόμησης του κινηματογραφικού έργου ως αισθητικής οντότητας. Εξετάζοντας το ρόλο βασικών στοιχείων της κινηματογραφικής γλώσσας (μιζανσέν, φωτογραφία, μοντάζ, μουσική κτλ.) και των μορφών χειρισμού του αφηγηματικού χωροχρόνου σε διαφορετικές ιστορικές περιόδους και τεχνοτροπίες αναλύονται οι τρόποι και οι τεχνικές με τις οποίες η κινηματογραφική εικόνα δημιουργεί νοήματα και αξίες που σχετίζονται με το άτομο και την κοινωνία. Παρατηρώντας τις σχέσεις του κινηματογράφου με τις παλιότερες τέχνες της ζωγραφικής, της μουσικής και του θεάτρου και επικεντρώνοντας το ενδιαφέρον στο βασικό χαρακτηριστικό της νέας αυτής της τέχνης –στο φαινόμενο ταύτισης του θεατή με την εικόνα– ερευνώνται οι αισθητικές μορφές μιας πλασματικής κινηματογραφικής πραγματικότητας.

 

8.4 Ομορφιά και μουσική αρμονία.
Στο πλαίσιο αυτής της ενότητας θα εξεταστούν ζητήματα, όπως η σχέση της μουσικής με άλλα είδη τέχνης, η σχέση της μουσικής με θεμελιώδεις έννοιες, όπως ο χώρος, ο χρόνος και η πραγματικότητα, και η σχέση της μουσικής με τη φωνή. Ειδικότερα, οι εκπαιδευόμενοι θα ασχοληθούν με ερωτήματα, όπως «Ποια είναι τα στοιχεία που χαρακτηρίζουν τη σχέση χρόνου και μουσικής και ποια θα μπορούσε να είναι η σχέση της με τη δεύτερη θεμελιώδη μορφή αισθητικής γνώσης, το χώρο, αφού μεν γίνεται αντιληπτή σε ένα συγκεκριμένο τόπο, αλλά το υλικό της, οι μουσικοί φθόγγοι δεν έχουν συγκεκριμένη έκταση και θέση στο χώρο που μας περιβάλλει;», «Ποια είναι η σχέση της μουσικής με τις άλλες τέχνες, αλλά και με την αντίληψη της πραγματικότητας;», «Πώς διαμορφώνεται η σχέση της μουσικής με τη γλώσσα, είτε όταν η μουσική χρησιμοποιεί τη φωνή (τραγούδι, όπερα κτλ.), είτε όταν αντλεί μορφολογικά στοιχεία από τη δομή και έκφραση του λόγου;», «Πώς ορίζεται η έννοια του περιεχομένου και του νοήματος σε μια τέχνη που δεν είναι σε θέση ούτε να αναπαραστήσει την πραγματικότητα, όπως π.χ. η ζωγραφική ή ο κινηματογράφος, αλλά ούτε υποχρεωτικά χρησιμοποιεί γλωσσικές έννοιες όπως η ποίηση ή το θέατρο;». Επιπλέον, οι εκπαιδευόμενοι θα εστιάσουν στο θέμα της χρήσης της φωνής στη μουσική από την αρχαιότητα έως τη σύγχρονη εποχή και θα εμβαθύνουν ως προς τη φιλοσοφία, την αισθητική και τη σημειολογία των φωνητικών «φαινομένων» της ελληνικής μουσικής από την αρχαιότητα έως τη σύγχρονη εποχή. Ο βασικός στόχος που επιδιώκεται να επιτευχθεί στο πλαίσιο της εν λόγω ενότητας είναι οι εκπαιδευόμενοι, ανατρέχοντας σε βασικούς σταθμούς της ιστορίας της μουσικής από την αρχαιότητα μέχρι σήμερα και ακούγοντας χαρακτηριστικά παραδείγματα μουσικών έργων, να κατανοήσουν ποια είναι η θέση της μουσικής στην τέχνη, τον πολιτισμό και την κοινωνία και τελικά τι είναι μουσική.

 

8.5 Workshop: Εργαστήριο Τέχνης
Στόχος του workshop είναι ο συγκερασμός βασικών προβληματικών που ανακύπτουν στο πλαίσιο των τεσσάρων θεματικών ενοτήτων που προηγούνται και να οδηγήσει, μέσω της συγκρότησης ομάδων εργασίας, στην οπτικοποίηση και παρουσίασή τους. Οι διδάσκοντες και οι συντονιστές του προγράμματος, σε συνεννόηση μεταξύ τους, αλλά και με τους εκπαιδευόμενους, θα επιλέξουν έναν δια-θεματικό, κατά το δυνατόν, άξονα, στη βάση του οποίου θα οργανώνουν σύντομες παρουσιάσεις. Οι ομάδες εργασίες θα μπορούν να επεξεργάζονται επιμέρους ζητήματα σε ενότητες όπως "Η μουσική στο ελληνικό θέατρο", "Κινηματογράφος και χορός" κ.λπ.