ΘΕΜΑΤΙΚΟ ΠΕΔΙΟ: ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ

 

1.1 ΘΕΜΑΤΙΚΕΣ ΕΝΟΤΗΤΕΣ

 

6.1 ΟΙ ΑΝΘΡΩΠΟΙ ΚΑΙ Η ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΤΗΣ ΖΩΗΣ ΑΠΟ ΤΑ ΝΕΟΛΙΘΙΚΑ ΕΩΣ ΚΑΙ ΤΑ ΒΥΖΑΝΤΙΝΑ ΧΡΟΝΙΑ- ΟΙ ΠΟΛΕΙΣ, Ο ΚΟΣΜΟΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΟΙ ΑΠΑΡΧΕΣ ΤΗΣ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΠΟΙΗΣΗΣ
6.2 Η ΝΕΟΤΕΡΗ, Η ΜΟΝΤΕΡΝΑ ΚΑΙ Η ΜΕΤΑΜΟΝΤΕΡΝΑ ΠΟΛΗ-ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΤΕΧΝΗΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΕΩΣ ΚΑΙ ΤΗ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΕΠΟΧΗ
6.3 ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΤΗΣ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗΣ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑΣ
6.4 WORKSHOP: ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΞΕΝΑΓΗΣΕΙΣ & ΕΡΓΑΛΕΙΑ Web 2.0

 

1.2 ΣΚΟΠΟΣ

 

Το πρόγραμμα της Αρχαιολογίας αποσκοπεί, πρωτίστως, στην εξοικείωση των αποφοίτων Ανώτατης Εκπαίδευσης με τα ιστορικά και αρχαιολογικά μνημεία της Ελλάδας. Το πρόγραμμα μαθημάτων δίνει τη δυνατότητα στον εκπαιδευόμενο να κατανοεί τη βασική περιοδολόγηση, να αναγνωρίζει τις τεχνοτροπικές τάσεις κάθε εποχής, να μελετά την κοινωνικοπολιτική πραγματικότητα και τον τρόπο με τον οποίον αυτή επιδρά στη διαμόρφωση της τέχνης, να εμβαθύνει στη διαχρονική εξέλιξη των κοινωνιών, να εντάσσει συνθετικά τα μνημεία στον σύγχρονο οικιστικό ιστό.
Πιο συγκεκριμένα, το πρόγραμμα επιδιώκει:

 

 

  • Να εξοικειώσει τους εκπαιδευόμενους με το γνωστικό αντικείμενο της Αρχαιολογίας, τη μελέτη δηλαδή των υλικών καταλοίπων της ανθρώπινης δραστηριότητας διαχρονικά.
  • Να αποκτήσουν οι συμμετέχοντες βασικές γνώσεις γύρω από την κεραμική, την αρχιτεκτονική, τη γλυπτική, τη μικροτεχνία και τη ζωγραφική κάθε περιόδου.
  • Να κατανοήσουν τη συσχέτιση των εκφράσεων της τέχνης με την κοινωνικοπολιτική πραγματικότητα.
  • Να φέρει τους συμμετέχοντες σε επαφή με την ιστορική εξέλιξη της δράσης του ανθρώπου από τη νεολιθική εποχή έως και την ύστερη μεταβυζαντινή περίοδο σε όλη τη λεκάνη της Μεσογείου, με έμφαση στον ελλαδικό χώρο.
  • Να εισαγάγει τους συμμετέχοντες στις επιστημονικές μεθόδους, που χρησιμοποιούν οι αρχαιολόγοι, μέσω της μελέτης συγκεκριμένων παραδειγμάτων, με σκοπό την ακριβέστερη προσέγγιση και ερμηνεία του παρελθόντος.
  • Να καλλιεργήσει και να αναπτύξει την κριτική σκέψη και αντίληψη των συμμετεχόντων, με βασικό άξονα το «διάλογο»» με τα μνημεία της Αθήνας.
  • Να εξοικειώσει τους συμμετέχοντες με τις λειτουργίες των εργαλείων Web 2.0 στο πλαίσιο της εξοικείωσής τους με τις αρχαιότητες όλων των περιόδων και της διαχείρισης της πολιτιστικής κληρονομιάς.

 

 

1.3 ΕΙΔΙΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ

 

Οι εκπαιδευόμενοι, που συμμετέχουν ενεργητικά στις διάφορες δραστηριότητες των μαθημάτων, μετά την ολοκλήρωση του προγράμματος, είναι σε θέση:

 

 

  • Να αναγνωρίζουν, να ταξινομούν και να εντάσσουν το υλικό που κάθε φορά παρατηρούν, στο σωστό ιστορικό πλαίσιο.
  • Να προβληματίζονται γύρω από νέες θεματικές και προκλήσεις στο χώρο της Αρχαιολογίας, όπως οι τρόποι διαχείρισης της πολιτιστικής κληρονομιάς.
  • Να αξιολογούν, να συγκρίνουν και να εντοπίζουν τις διαφορές στις τεχνοτροπίες, που χαρακτηρίζουν κάθε χρονική περίοδο.
  • Να εντοπίζουν τους φορείς προστασίας και ανάδειξης της πολιτιστικής κληρονομιάς στην Ελλάδα. Να αξιολογούν τις πολιτικές διαχείρισης και το πλαίσιο λειτουργίας των φορέων αυτών.
  • Να χρησιμοποιούν εργαλεία Web 2.0 τόσο κατά την εκπόνηση των εργασιών τους, όσο και για τη μεταξύ τους επικοινωνία.

 

 

1.4 ΘΕΜΑΤΙΚΕΣ ΕΝΟΤΗΤΕΣ

 

Το πρόγραμμα χωρίζεται σε τέσσερις θεματικές ενότητες.

 

6.1 Οι άνθρωποι και η οργάνωση της ζωής από τα νεολιθικά έως και τα βυζαντινά χρόνια-οι πόλεις, ο κοσμοπολιτισμός και οι απαρχές της παγκοσμιοποίησης
Η πρώτη θεματική ενότητα στοχεύει στην απόκτηση βασικών γνώσεων και στη μελέτη της εξέλιξης των ανθρώπινων κοινωνιών από τα νεολιθικά-προϊστορικά έως και τα ύστερα βυζαντινά χρόνια. Έμφαση θα δοθεί στα προϊστορικά, κλασικά και βυζαντινά μνημεία του μεσογειακού και ελλαδικού χώρου και ειδικότερα της Αθήνας, με στόχο τη γνωριμία των συμμετεχόντων με τη τοπογραφία της πόλης. Η απόκτηση ενός στοιχειώδους γνωστικού υποβάθρου είναι αναγκαία, προκειμένου να μπορέσουν οι συμμετέχοντες να αναγνωρίζουν την ιστορική περίοδο στην οποία τοποθετούνται επιμέρους κινητά και ακίνητα μνημεία, τις διαφορές τεχνοτροπίας, τα κύρια χαρακτηριστικά τους, αλλά και να κατανοήσουν τα στάδια της πολιτισμικής εξέλιξης του ανθρώπου, τις ιδιαιτερότητες του πολιτικού, κοινωνικού και θρησκευτικού βίου. Η χρονική ένταξη των μνημείων και η κατανόηση της τεχνοτροπίας που ακολουθείται διαχρονικά αποτελεί και το αντικείμενο εκπαίδευσης του εργαστηρίου/ workshop που θα ακολουθήσει.

 

6.2 Η νεότερη, η μοντέρνα και η μεταμοντέρνα πόλη-Ιστορία της τέχνης από την Αναγέννηση έως και τη σύγχρονη εποχή
Η δεύτερη θεματική ενότητα αποσκοπεί στην παρακολούθηση της εξέλιξης της τέχνης από την Αναγέννηση έως και τη σύγχρονη εποχή. Οι συμμετέχοντες θα μάθουν να αναγνωρίζουν τις τάσεις και τις τεχνικές εικαστικών ρευμάτων που αποτελούν σταθμό στην ιστορία της τέχνης, όπως το κίνημα του Μανιερισμού, το Μπαρόκ και ο νεοκλασικισμός, τα κινήματα του 19ου και 20ού αιώνα: Ρεαλισμός, Ιμπρεσιονισμός, Αρτ Νουβό, Εξπρεσιονισμός. Οι συμμετέχοντες θα έρθουν, επίσης, σε επαφή με το έργο σημαντικών Ελλήνων καλλιτεχνών του 19ου και 20ού αιώνα, ενώ παράλληλα θα εξετάσουν τον τρόπο και τη δυναμική επίδρασης ποικίλων εικαστικών ρευμάτων σε αυτό. Οι εκπαιδευόμενοι θα αποκτήσουν παράλληλα και μία πρώτη επαφή με το έργο σύγχρονων Ελλήνων και ξένων καλλιτεχνών.

 

6.3 Ζητήματα διαχείρισης πολιτιστικής κληρονομιάς
Η τρίτη θεματική ενότητα αποσκοπεί στο να δώσει το έναυσμα στους συμμετέχοντες να προσεγγίσουν την έννοια της βιώσιμης-ισόρροπης ανάπτυξης και να προβληματιστούν γύρω από το ζήτημα της διαχείρισης, προστασίας και ανάδειξης της πολιτιστικής κληρονομιάς. Οι εκπαιδευόμενοι θα μελετήσουν τους ελληνικούς και διεθνείς φορείς προστασίας της πολιτιστικής κληρονομιάς, καθώς και το πλαίσιο λειτουργίας τους. Θα έρθουν παράλληλα σε μία πρώτη επαφή με την επιστήμη της Μουσειολογίας και της Μουσειογραφίας και θα μελετήσουν το καθεστώς ίδρυσης, εποπτείας και λειτουργίας των Μουσείων στην Ελλάδα.

 

6.4 Workshop: Αρχαιολογικές ξεναγήσεις & εργαλεία Web 2.0
Στις προηγούμενες ενότητες το ζητούμενο είναι η εξοικείωση των συμμετεχόντων με βασικές γνώσεις που άπτονται του αντικειμένου της Αρχαιολογίας. Στο workshop, ο άξονας της μαθησιακής διαδικασίας είναι η εξάσκηση των συμμετεχόντων, η ανάπτυξη της κριτικής τους σκέψης, η πρακτική εφαρμογή των γνώσεων και δεξιοτήτων που απέκτησαν οι συμμετέχοντες στις θεματικές ενότητες που προηγήθηκαν. Τα εργαστήρια περιλαμβάνουν επισκέψεις σε αρχαιολογικούς χώρους και μουσεία της Αθήνας. Οι συμμετέχοντες ορίζουν, σε συνεργασία με τους διδάσκοντες και το συντονιστή του προγράμματος, τους αρχαιολογικούς χώρους και τα μουσεία που θα ήθελαν να επισκεφθούν. Αναλαμβάνουν στη συνέχεια ομαδικές ή ατομικές εργασίες, τις οποίες παρουσιάζουν in situ, κατά την επίσκεψη δηλαδή στο μουσείο ή τον αρχαιολογικό χώρο. Η παρουσίαση, καθώς και το περιεχόμενο της ατομικής ή ομαδικής εργασίας, αξιολογούνται από το διδάσκοντα και τους υπόλοιπους συμμετέχοντες. Μετά την παρουσίαση κάθε εργασίας, ακολουθεί συζήτηση μεταξύ των διδασκόντων και των εκπαιδευομένων. Στόχος είναι η κατανόηση της συγκριτικής εξέλιξης της ανθρώπινης δραστηριότητας μέσα στο χρόνο, καθώς και ο εντοπισμός και σχολιασμός ζητημάτων διαχείρισης και ανάδειξης των χώρων και των μνημείων που επισκέπτονται οι ομάδες.
Οι συμμετέχοντες εξοικειώνονται, επίσης, κατά τη διάρκεια των εργαστηρίων, με τα εργαλεία Web2.0, που διατίθενται ελεύθερα στο διαδίκτυο, τα οποία στη συνέχεια θα χρησιμοποιήσουν κατά τη διαδικασία εκπόνησης και παρουσίασης των εργασιών τους, καθώς και για την επικοινωνία της τάξης. Τα εργαλεία αυτά μπορούν να τα χρησιμοποιήσουν και στην επαγγελματική τους δραστηριότητα (π.χ. pixton, wikispace).