ΘΕΜΑΤΙΚΟ ΠΕΔΙΟ: ΓΛΩΣΣΑ

 

1.1 ΘΕΜΑΤΙΚΕΣ ΕΝΟΤΗΤΕΣ

 

2.1 Η ΓΛΩΣΣΑ ΣΤΟ ΧΡΟΝΟ
2.2 Η ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ
2.3 WORKSHOP: ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΓΛΩΣΣΑΣ & ΕΡΓΑΛΕΙΑ Web 2.0

 

1.2 ΣΚΟΠΟΣ

 

Κύριος σκοπός του προγράμματος στο Θεματικό Πεδίο «Γλώσσα» είναι η μελέτη του φαινομένου της ανθρώπινης γλώσσας μέσα από ένα ιστορικό, γλωσσολογικό, κοινωνιολογικό και φιλοσοφικό πρίσμα. Ειδικότερα, το πρόγραμμα επιδιώκει:

 

  • Να προσφέρει στους συμμετέχοντες μια σφαιρική εικόνα του πεδίου μέσα από διεπιστημονικές προσεγγίσεις.
  • Να εξοικειώσει τους συμμετέχοντες με τις διάφορες χρήσεις της γλώσσας.
  • Να εξοικειώσει τους συμμετέχοντες με τις βασικές λειτουργίες των εργαλείων Web 2.0.

 

 

1.3 ΕΙΔΙΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ

 

Οι εκπαιδευόμενοι που θα συμμετέχουν ενεργητικά στις διάφορες δραστηριότητες των μαθημάτων, μετά την ολοκλήρωση του προγράμματος, είναι σε θέση:

 

  • Να μπορούν να ανακαλούν τις βασικές θεωρίες για την καταγωγή και την προέλευση της γλώσσας.
  • Να ανακαλούν τους βασικούς σταθμούς στην εξέλιξη της γλώσσας.
  • Να ανακαλούν και να περιγράφουν τα βασικά γεγονότα στην ιστορία της εξέλιξης της ελληνικής γλώσσας.
  • Να πληροφορηθούν και να αξιολογήσουν τις θεωρίες για τη σχέση της ελληνικής γλώσσας με την εθνική μας ταυτότητα.
  • Να μπορούν να ορίσουν το περιεχόμενο βασικών εννοιών, όπως «γλώσσα», «γλωσσικό μέσο», «γλωσσική ικανότητα», «νόημα», «σκέψη», «νόηση».
  • Να χρησιμοποιούν ικανοποιητική επιχειρηματολογία κατά τη διατύπωση των απόψεών τους.
  • Να βελτιώσουν την ικανότητα προφορικής και γραπτής έκφρασης.
  • Να εφαρμόζουν εργαλεία Web 2.0 κατά την εκπόνηση των εργασιών τους και την επικοινωνία μεταξύ τους.

 

 

1.4 ΘΕΜΑΤΙΚΕΣ ΕΝΟΤΗΤΕΣ

 

Το εξειδικευμένο πρόγραμμα στη «Γλώσσα» περιλαμβάνει τις παρακάτω θεματικές ενότητες:

 

2.1 Η γλώσσα στο χρόνο
Στη θεματική ενότητα «Η γλώσσα στο χρόνο» εξετάζονται ζητήματα όπως:

 

  • Η καταγωγή της γλώσσας: πρόκειται για μια βιολογική λειτουργία ή μια κοινωνική «σύμβαση»;
  • Η ποικιλία των γλωσσών που υπάρχουν στον κόσμο και η καταγωγή τους: πρόκειται για παραλλαγές μιας αρχέγονης γλώσσας ή συνιστούν αυτόνομους, ανεξάρτητους, πρωτογενείς γλωσσικούς κώδικες;
  • Η τυπολογία της γλώσσας: πόσο μοιάζουν και πόσο αποκλίνουν οι γλώσσες ως προς τα γραμματικά τους συστήματα· βασικοί τύποι γλωσσών (ως προς τη μορφολογία και τη σύνταξη)· διαχρονική εξέλιξη γλωσσικών συστημάτων (αλλαγές που οφείλονται σε εσωτερικούς όσο και εξωτερικούς παράγοντες).
  • Η καταγωγή της ελληνικής γλώσσας, τα στάδια εξέλιξης και οι βασικοί νοηματικοί κανόνες που διέπουν τη χρήση της.
  • Η σχέση της ελληνικής γλώσσας με την εθνική μας ταυτότητα: οι θεωρίες υπέρ και κατά της άποψης περί συνέχειας της ελληνικής γλώσσας.
  • Το γλωσσικό λάθος: οι γλωσσικές αποκλίσεις από τους καθιερωμένους γλωσσικούς κανόνες και η καθιέρωση αυτών των αποκλίσεων· στατική προσέγγιση της γλώσσας σε αντιπαράθεση με τη διαρκή αλλαγή και εξέλιξη της γλώσσας.

 

 

2.2 Η κοινωνιολογία της γλώσσας
Στη θεματική ενότητα «Η κοινωνιολογία της γλώσσας» θα εξεταστεί το ζήτημα της σχέσης της γλώσσας με βασικές έννοιες, όπως η βιολογία, η λογική, η σημασία, το νόημα, η χρήση, η τέχνη κ.ά.τ. Ειδικότερα, οι εκπαιδευόμενοι θα διδαχθούν βασικές αρχές σημασιολογίας, τυπικής σημασιολογίας, πραγματολογίας, ενώ θα ασχοληθούν με τη σχέση της γλώσσας με τη βιολογία, την τεχνολογία και την τέχνη.

 

2.3 Workshop: Εργαστήριο Γλώσσας & εργαλεία Web 2.0
Το workshop αποτελεί μία προσπάθεια πρακτικής εφαρμογής των γνώσεων που αποκτήθηκαν κατά τις προηγούμενες θεματικές ενότητες.
Έτσι, έχουν προγραμματιστεί εργαστηριακά μαθήματα στο πλαίσιο των οποίων οι εκπαιδευόμενοι:

 

  • Θα ασκηθούν στις τεχνικές συγγραφής επιστημονικών, κυρίως, κειμένων.
  • Θα ασκηθούν στην ανάπτυξη και ικανοποιητική χρήση επιχειρημάτων κατά την προφορική ή γραπτή παρουσίαση ενός θέματος.
  • Θα ενημερωθούν για τη σχέση της γλώσσας με την τεχνολογία και θα ασκηθούν σε εφαρμογές, όπως ηλεκτρονική λεξικογράφηση, επεξεργασία κειμένου και διαδίκτυο κ.ά.τ.)
  • Θα έρθουν σε επαφή με ποικίλα εργαλεία που διατίθενται ελεύθερα στο διαδίκτυο (Web 2.0) τα οποία, στη συνεχεία, θα χρησιμοποιήσουν κατά τις διάφορες δραστηριότητές τους, καθώς και για την επικοινωνία της τάξης.